سیستم نهفته یا embedded system به عنوان بخشی از یک سیستم بزرگتر که شامل اجزای الکترونیکی و مکانیکی است، وظیفهی کنترل عملکرد و پردازش مخصوص آن سیستم را بر عهده دارند.
برخلاف کامپیوترهای شخصی(PC)، سیستمهای نهفته برای یک کاربرد خاص طراحی شدهاند تا با کمترین هزینه بهترین کارایی را داشته باشند.
![سیستم نهفته | embedded system](https://aryadnaelectronic.ir/wp-content/uploads/2024/06/سیستم-نهفته.jpg)
پیاده سازی سیستم نهفته | embedded system
اهمیت و کاربردهای سیستم نهفته
امروزه در اکثر وسایل و دستگاههای پیرامون ما، از خودپردازها و تلفنهای همراه گرفته تا اتومبیلها و ماشینهای لباسشویی، سیستمهای نهفته وجود دارند.
این سیستمها با توجه به نیازهای خاص هر دستگاه طراحی میشوند و نقش مغز و کنترل عملکرد آن سیستم را بازی میکنند.
اجزای اصلی سیستم نهفته
1.پردازندهها
![](https://aryadnaelectronic.ir/wp-content/uploads/2023/08/compare.png)
انتخاب بهترین پردازنده و مقایسه FPGA، CPU، GPU و ASIC
یکی از مهمترین اجزای سیستمهای نهفته، پردازندهها هستند که میتوانند میکروکنترلر، FPGA، CPU یا پردازنده سیگنالهای دیجیتال (DSP) باشند. پردازنده نقش مغز سیستم را ایفا میکند و وظیفهی پردازش دادهها و اجرای دستورات را بر عهده دارد.
2.حافظه و ذخیرهسازی
حافظه برای ذخیره دادهها مورد استفاده قرار میگیرند. مثلا یک دستگاه کارت خوان با ذخیره تراکنش ها میتواند در آخر روز، به کاربر یک گزارش از تراکنش های اخیر بدهد.
2.پورتهای ارتباطی
پورتها و اتصالات نیز بخشی از سیستمهای نهفته هستند که امکان تبادل اطلاعات بین اجزای مختلف سیستم را فراهم میکنند. این واسطها میتوانند شامل ارتباطات بیسیم و سیمی باشند.
ارتباط بیسم مثلا اتصال کارتخوان به وای فای یا کشیدن کارت است، اتصال سیمی میتواند شارژر یا پورد USB باشد.
ویژگیها و مزایای سیستم نهفته
1.کارایی بالا و بهینهسازی
این سیستمها برای انجام یک کار مشخص طراحی شدهاند و مهندسین میتوانند با توجه به نیازهای خاص محصول، آن را برای کاهش اندازه و هزینه بهینه کنند.
طبیعی است که استفاده از کامپیوتر برای راه اندازی یک سیستم کوچک بهینه نیست و اصطلاحا over design است.
2.کاهش هزینه و سایز
سیستمهای نهفته به دلیل طراحی اختصاصی و بهینهسازیهای انجام شده، معمولاً هزینههای کمتری دارند و اندازه آنها نیز کوچکتر است. این ویژگیها باعث میشود که این سیستمها در دستگاههای کوچک و قابل حمل نیز کاربرد داشته باشند.
3.اطمینان پذیری و پایداری
اطمینان پذیری و پایداری نیز از مزایای مهم سیستمهای نهفته است. این سیستمها به گونهای طراحی شدهاند که در شرایط مختلف به خوبی کار کنند و عمر مفید بالایی داشته باشند.
عملکرد سیستم در زمان ساخت طی آزمون هایی مورد تست قرار میگیرد.
کاربردهای سیستم نهفته در صنایع مختلف
1.خودروسازی
در صنعت خودروسازی، سیستم نهفته نقش مهمی در بهبود ایمنی، کارایی و راحتی خودروها ایفا میکنند.
از سیستمهای کنترل موتور و ترمز گرفته تا سیستمهای سرگرمی و ناوبری، همه از سیستمهای نهفته بهره میبرند.
2.تجهیزات پزشکی
تجهیزات پزشکی نیز یکی دیگر از حوزههایی است که سیستمهای نهفته در آن کاربرد فراوان دارند. دستگاههای تشخیصی و درمانی مانند اسکنرها، مانیتورینگ بیمار و دستگاههای دیالیز همگی به سیستمهای نهفته وابستهاند.
3.لوازم خانگی
سیستمهای نهفته در لوازم خانگی نیز به طور گستردهای مورد استفاده قرار میگیرند. ماشینهای لباسشویی، یخچالها، و مایکروویوها از جمله دستگاههایی هستند که با کمک سیستمهای نهفته بهبود یافته اند.
چالشها و آینده سیستم نهفته
چالشهای طراحی و پیادهسازی
از جمله چالشها میتوان به نیاز به مصرف پایین انرژی و امنیت اطلاعات اشاره کرد. همچنین این سیستم ها باید به طوری طراحی شوند که در تولید انبوه هزینه پایینی داشته باشند.
آینده و روندهای جهانی
با پیشرفت فناوری، آینده سیستمهای نهفته نیز روشن به نظر میرسد. روندهایی مانند اینترنت اشیاء (IoT)، هوش مصنوعی و یادگیری ماشین میتوانند نقش مهمی در توسعه و بهبود سیستمهای نهفته ایفا کنند.
این تکنولوژیها میتوانند سیستمهای نهفته را هوشمندتر و کارآمدتر کنند و کاربردهای جدیدی برای آنها ایجاد کنند.
خلاصه و نتیجه گیری
سیستمهای نهفته به عنوان یکی از اجزای حیاتی دستگاههای مدرن، نقش بسیار مهمی در بهبود عملکرد و کارایی این دستگاهها ایفا کرده اند.
با توجه به ویژگیها و مزایای این سیستمها، میتوان انتظار داشت که در آینده نیز شاهد کاربردهای گستردهتر و پیشرفتهای بیشتری در این حوزه باشیم.
پرسشهای متداول
- سیستم نهفته چه تفاوتی با کامپیوترهای شخصی دارند؟
سیستمهای نهفته برای کاربردهای خاص طراحی شدهاند و اندازه کوچکتر و هزینههای کمتری دارند، در حالی که کامپیوترهای شخصی برای رفع نیازهای عمومی و با هزینه بیشتری تولید میشوند.
- چرا سیستمهای نهفته مهم هستند؟
این سیستمها به بهبود عملکرد و کارایی دستگاهها کمک میکنند و در بسیاری از صنایع از جمله خودروسازی، پزشکی و لوازم خانگی به عنوان مغز سیستم کاربرد دارند.
- چه چالشهایی در طراحی سیستمهای نهفته وجود دارد؟
از جمله چالشهای طراحی سیستمهای نهفته میتوان به محدودیتهای منابع، نیاز به مصرف پایین انرژی، نیاز به کاهش هزینه ساخت و امنیت اطلاعات اشاره کرد.
- آیا سیستمهای نهفته فقط در دستگاههای بزرگ استفاده میشوند؟
خیر، این سیستمها به دلیل اندازه کوچک و هزینههای کم، در دستگاههای کوچک و قابل حمل نیز کاربرد دارند.
- آینده سیستمهای نهفته چگونه خواهد بود؟
با پیشرفت فناوری و توسعه تکنولوژیهایی مانند اینترنت اشیاء، هوش مصنوعی و یادگیری ماشین، انتظار میرود که سیستمهای نهفته هوشمندتر و کارآمدتر شوند و کاربردهای جدیدی برای آنها ایجاد شود.